अल्बर्ट आईन्स्टाईन माहिती मराठी Albert Einstein Information In Marathi – अल्बर्ट आईन्स्टाईन हे संपूर्ण विश्वातील एक जगप्रसिद्ध शास्त्रज्ञ व भौतिक शास्त्रज्ञ होऊन गेले. आईन्स्टाईन यांनी “सामान्य सापेक्षतेचा सिद्धांत” विकसित केला. विज्ञानाच्या तत्त्वावर आधारित प्रभाव टाकण्यासाठी आईन्स्टाईन यांचे नाव प्रसिद्ध आहे.
वस्तुमान ऊर्जा हे अल्बर्ट आईन्स्टाईन चे E = mc2 समीकरण सूत्र स्क्वेअर साठी जगात सर्वात प्रसिद्ध आहे. विश्वामधील अतिशय प्रसिद्ध असणारे, हे समीकरण आईन्स्टाईनमुळेच निर्माण झाले. त्यांनी आपल्या आयुष्यामध्ये प्रचंड शोध लावले. काही शोधांसाठी आईन्स्टाईनचे नाव सुवर्ण अक्षराने इतिहासाच्या पानावर कोरले गेले आहे.
आईन्स्टाईन हे एक यशस्वी व प्रचंड बुद्धिमान व्यक्तिमत्व व शास्त्रज्ञ होते. आधुनिक काळामध्ये भौतिकशास्त्र सुलभ करण्यासाठी, आईन्स्टाईनचे प्रचंड मोठे योगदान आहे. १९८१ मध्ये अल्बर्ट आईन्स्टाईन यांना त्यांच्या शोधासाठी नोबेल पारितोषिक देऊन सन्मानित करण्यात आले.
आजच्या लेखाद्वारे आम्ही आपणास अशा महान शास्त्रज्ञाबद्दल माहिती दिलेली आहे. ही माहिती जाणून घेण्यासाठी हा लेख तुम्ही शेवटपर्यंत नक्की वाचा.
अल्बर्ट आइन्स्टाईन माहिती मराठी Albert Einstein Information In Marathi
पूर्ण नाव | अल्बर्ट हर्मन आइन्स्टाईन |
जन्म तारीख | १४ मार्च १८७९ |
जन्म ठिकाण | उल्म (जर्मनी) |
शिक्षण | स्वित्झर्लंड, झुरिच पॉलिटेक्निकल अकादमी |
वडील | हर्मन आइन्स्टाईन |
आई | पॉलीन कोच |
पत्नी | मारियाक (पहिली पत्नी) एलिसा लोवेन थाल (दुसरी पत्नी) |
अपत्य | हंस अल्बर्ट आइनस्टाईन, एडवर्ड आइनस्टाईन आणि लीसेरल मॅरिक |
पुरस्कार | भौतिकशास्त्रातील नोबेल पारितोषिक, मॅट्युची पदक, कोपली पदक, मॅक्स प्लँक पदक |
मृत्यू | १८ एप्रिल १९५५ |
अल्बर्ट आईन्स्टाईनचा जन्म आणि शिक्षण
- आईन्स्टाईन यांचा जन्म दिनांक १४ मार्च १८७९ रोजी जर्मनीमधील उल्म शहरामध्ये झाला. परंतु अल्बर्ट आईन्स्टाईनचे बालपण हे म्युनिक या जर्मनीच्या एका शहरांमध्ये गेले व त्या ठिकाणीच त्यांनी त्यांचे शिक्षण सुरू केले. लहानपणी अभ्यासामध्ये अल्बर्ट आईन्स्टाईन हे तितकेसे हुशार नव्हते, त्यांचे काही शिक्षक आईन्स्टाईनला मानसिक दृष्ट्या अपंग म्हणून संबोधत.
- वयाच्या अवघ्या नव्या वर्षापर्यंत, आईन्स्टाईन यांना कसे बोलावे, हे सुद्धा माहीत नव्हते. निसर्गाचे नियम, होकायंत्राच्या सोयीची दिशा, आश्चर्याची वेदना, इत्यादींनी. अल्बर्ट आईन्स्टाईन यांना प्रभावित केले होते. त्यांनी वयाच्या सहाव्या वर्षी सारंगी खेळायला सुरुवात केली आणि आयुष्यभर ते हा खेळ खेळत राहिले.
- हे सुद्धा वाचा – आर्यभट्ट माहिती मराठी
- हे सुद्धा वाचा – श्रीनिवास रामानुजन मराठी माहिती
- हे सुद्धा वाचा – डॉ. विक्रम साराभाई संपूर्ण माहिती
- हे सुद्धा वाचा – डॉ. एपीजे अब्दुल कलाम माहिती मराठी
- वयाच्या बाराव्या वर्षी अल्बर्ट यांनी भूमितीचा शोध लावला. त्याचे काही पुरावे ही त्यांना प्राप्त झाले.वयाच्या अवघ्या सोळाव्या वर्षी गणितामधील सर्वात कठीण प्रश्नही अल्बर्ट आईन्स्टाईन स्वतःच्या बुद्धिमत्तेने अगदी सहजरित्या सोडवत असत. त्यांनी त्यांचे माध्यमिक शिक्षण वयाच्या सोळाव्या वर्षी पूर्ण केले.
![Albert Einstein Information In Marathi](https://marathizatka.com/wp-content/uploads/2023/10/Albert-Einstein-Information-In-Marathi-1024x538.jpg)
- आईन्स्टाईन यांना शाळा अजिबात आवडत नव्हती. आईन्स्टाईनने स्विझरलँड मधील झुरीच येथील फेडरल इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजीमध्ये दाखला घेण्याचा सुद्धा प्रयत्न केला, परंतु तेथे प्रवेश परीक्षेमध्ये ते नापास झाले. तेव्हा त्यांच्या प्रोफेसरने त्यांना मार्गदर्शन केले की, सर्वप्रथम त्याने स्विझरलँडमधील आराऊ येथील ‘कँटोनल’ स्कूलमध्ये डिप्लोमा पूर्ण करावा.
- त्यानंतर १८९६ मध्ये आईन्स्टाईन यांना फेडरल इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी मध्ये प्रवेश प्राप्त झाला. आईन्स्टाईन यांना भौतिकशास्त्र व गणितामध्ये प्रचंड ज्ञान होते. १९०० मध्ये अल्बर्ट आईन्स्टाईन यांनी फेडरल इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी मधून पदवीची परीक्षा चांगल्या गुणांनी उत्तीर्ण केली. परंतु, त्यांचे एक शिक्षक हे त्यांच्या नेहमीच विरोधामध्ये होते, कारण आईन्स्टाईन नेहमीच्या विद्यापीठ सहाय्यक पदासाठी पात्र नव्हते. १९०२ मध्ये आईन्स्टाईन यांनी बर्न, स्वित्झर्लंड येथील पेटंट कार्यालयामध्ये निरीक्षक म्हणून काम पाहिले. सहा महिन्यानंतर, आईन्स्टाईन यांनी मिलेवा मॅरिकशी विवाह केला व नंतर आईन्स्टाईन याने डॉक्टरेट पदवी प्राप्त केली.
अल्बर्ट आईन्स्टाईन वैवाहिक जीवन
1903 मध्ये आइनस्टाइनने मिलेवा मॅरिकशी लग्न केले. या दोघांना दोन मुलगे आणि एक मुलगी होती. 1919 मध्ये त्यांचा घटस्फोट झाला. अल्बर्टने नंतर एल्सा लोवेन्थलशी लग्न केले, त्याच वर्षी 1936 मध्ये त्यांचे निधन झाले.
अल्बर्ट आईन्स्टाईन कारकीर्द
- अल्बर्ट यांनी अनेक पत्रे लिहिली. त्या पत्रांच्या माध्यमातून ते प्रसिद्ध झाले. नोकरी मिळवण्याच्या उद्देशाने, विद्यापीठांमध्ये आईन्स्टाईन यांना प्रचंड कष्ट करावे लागले. १९०९ मध्ये बर्न विद्यापीठांमध्ये आईन्स्टाईन यांनी प्राध्यापकाची नोकरी स्वीकारल्यानंतर, झुरुची विद्यापीठांमध्ये ते सहयोगी प्राध्यापक पदासाठी काम करू लागले.
![Albert Einstein](https://marathizatka.com/wp-content/uploads/2023/10/Albert-Einstein-Information-In-Marathin-1024x538.jpg)
- दोन वर्षानंतर, आईन्स्टाईन प्राग, झेकोस्लोव्हाकिया येथील जर्मन विद्यापीठांमध्ये प्राध्यापक म्हणून काम करत होते. तसेच सहा महिन्यानंतर, आईन्स्टाईन यांनी फेडल इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी मध्ये, प्राध्यापक म्हणून काम केले. १९१३ च्या दरम्याने प्रसिद्ध शास्त्रज्ञ मॅक्स प्लँक आणि वॉल्थर नर्न्स्ट यांनी झुरीचला भेट दिली. त्यावेळी आईन्स्टाईन जर्मनीतील, बर्लिन विद्यापीठांमध्ये एका फायदेशीर संशोधन प्राध्यापक व प्रशिया अकादमी ऑफ सायन्स पूर्ण सदस्यत्व स्वतःहून देऊ केले व आईन्स्टाईनने ही संधी मनापासून स्वीकारून, यशस्वीरित्या त्यामध्ये कारकीर्द केली.
- १९२० मध्ये आईन्स्टाईन यांची हॉलंड मधील लिडेन विद्यापीठांमध्ये संपूर्ण आयुष्यभर मानद प्राध्यापकासाठी निवड करण्यात आली. यानंतर त्यांना अनेक पुरस्कारांनी गौरवित करण्यात आले. अशाप्रकारे आईन्स्टाईन यांचे करिअर एका नव्या टप्प्यावर जाऊन पोहोचले, त्यानंतर आईन्स्टाईन कॅलिफोर्निया इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजीमध्ये गेले. हा अमेरिकेमधील यांच्या आयुष्यातील शेवटचा प्रवास होता. १९३९ मध्ये अणुबॉम्बच्या रचनेत आईन्स्टाईन यांनी अतिशय महत्त्वाचे योगदान दिले.
अल्बर्ट आईन्स्टाईन वैज्ञानिक कार्यकाल
अल्बर्ट यांनी विज्ञान क्षेत्रामध्ये प्रचंड योगदान दिले. त्यांचे ३०० पेक्षा अधिक वैज्ञानिक शोध प्रकाशित केले गेले. खूप काळापर्यंत अल्बर्ट आईन्स्टाईन युनिव्हर्सिटी ऑफ ज्युरीख मध्ये प्रोफेसर म्हणून काम करत होते. १९०५ मध्ये अल्बर्ट आईन्स्टाईन यांनी अवघ्या २६ व्या वर्षात प्रकाश विद्युत प्रभाव शोधला. प्रकाश विद्युत प्रभाव, ब्राऊनियन गती, सापेक्षतेचा सिद्धांत, द्रव्यमान ऊर्जा अशा शोधांचा यामध्ये समावेश आहेत.
![Albert Einstein](https://marathizatka.com/wp-content/uploads/2023/10/Albert-Einstein-Information-In-Marathib-1024x538.jpg)
१९२१ मध्ये आईन्स्टाईन यांचे नोबेल पुरस्कारसाठी नाव सुचवण्यात आले, त्यानंतर १९२२ मध्ये आईन्स्टाईन यांना नोबेल पुरस्कार देऊन सन्मानित करण्यात आले.
अल्बर्ट आइन्स्टाईन महत्त्वाची कामे
- सापेक्षतेचा सामान्य सिद्धांत (१९१६)
- ब्राउनियन चळवळीच्या सिद्धांतावरील तपास (१९२६)
- भौतिकशास्त्राची उत्क्रांती (१९३८)
- विशेष सापेक्षता सिद्धांत (१९०५)
- सापेक्षता (इंग्रजी अनुवाद , १९२०आणि १९५०)
अल्बर्ट आईन्स्टाईनचे आविष्कार
E = mc2 चौरस
आईन्स्टाईन यांनी वस्तुमान आणि ऊर्जा यांच्यामधील समीकरण सिद्ध केले. ज्या समीकरणाला अणुऊर्जा असे संबोधले जाते. हे समीकरण संपूर्ण विश्वामध्ये आईन्स्टाईनच्या अविष्कारामधील प्रसिद्ध अविष्कार आहे.
![अल्बर्ट आईन्स्टाईन](https://marathizatka.com/wp-content/uploads/2023/10/Albert-Einstein-Information-In-Marathiv-1024x538.jpg)
सापेक्षतेचा सामान्य सिद्धांत
अल्बर्ट यांनी गुरुत्वाकर्षण हे अंतराळा- काल सातत्यामधील वक्र क्षेत्र आहे. जे वस्तुमानाचे अस्तित्व स्पष्ट करते हा सिद्धांत मांडला व या सिद्धांताला सापेक्षतेचा सामान्य सिद्धांत म्हणून नाव मिळाले.
मॅनहॅटन प्रकल्प
अल्बर्ट यांनी मॅनहॅटन प्रकल्प युनायटेड स्टेट्स म्हणजेच अमेरिकेला समर्पित संशोधन म्हणून प्रकल्प बनवला व १९४५ मध्ये अणुबॉम्बचा प्रस्ताव दिला. त्यानंतर आईन्स्टाईन यांनी महायुद्धामध्ये जपानला अणुबॉम्ब कसा नष्ट करायचा, याचे मार्गदर्शन सुद्धा दिले.
आकाशाचा रंग निळा
जेव्हा प्रकाश एखाद्या माध्यमातून प्रवास करत असतो, त्या माध्यमात धुळीचे कण तसेच पदार्थांचे अत्यंत सूक्ष्म कण देखील असतात. यांच्यामुळे प्रकाश सर्व दिशेने प्रकाशित होत जातो. त्याला प्रकाशाचे प्रकीर्णन म्हणतात. एखाद्या रंगाचे प्रकीर्णन त्याच्या तरंगलांबीवर अवलंबून असते.
ज्याप्रमाणे एखाद्या रंगाच्या प्रकाश प्रकीर्णनाची तरंगलांबी कमी असते, त्याच्या रंगाचे प्रकीर्ण सर्वात जास्त आणि ज्या प्रकाशाची तरंगलांबी सर्वात अधिक असते, त्या रंगाची प्रकीर्ण सर्वात कमी असतात. उदाहरणार्थ आकाशाचा रंग, जो सूर्याच्या प्रकाश किरणांमुळे आपल्याला निळा रंगाचा दिसतो.
प्रकाशाचा विद्युत सिद्धांत
आईन्स्टाईनच्या प्रकाशाच्या विद्युत सिद्धांतामध्ये त्यांनी फोटॉन नावाच्या ऊर्जेचे छोटे पॅकेट बनवले. ज्यामध्ये लहरी सारखे गुणधर्म होते, या सिद्धांतात आईन्स्टाईन यांनी काही धातूंमधून इलेक्ट्रॉनचे उत्सर्जन स्पष्ट केले. त्यांनी फोटॉन आणि इलेक्ट्रिक इफेक्ट बनवला. या सिद्धांतानंतर आईन्स्टाईन यांनी टेलिव्हिजनचा शोध लावला. जो तंत्रज्ञानाद्वारे, व्हिज्युअल होतो. आधुनिक काळामध्ये आईन्स्टाईन यांनी अशा अनेक प्रकारच्या उपकरणाचा शोध लावला.
ब्राऊनियन चळवळ
अल्बर्ट यांचा ब्राऊनियन चळवळ हा सर्वात उत्तम व मोठा शोध समजला जातो. ज्यामध्ये आईन्स्टाईन यांनी अणुचा निलंबनात झिगझॅग हालचालीचे निरीक्षण केले. जे रेणू आणि अणूंचे अस्तित्व सिद्ध करण्यास अतिशय महत्त्वाचे आहे.
सापेक्षतेचा विशेष सिद्धांत
आईन्स्टाईनच्या सिद्धांतामध्ये वेळ आणि गती यांच्यामधील संबंध स्पष्टपणे दिला आहे. ब्रम्हांडातील प्रकाशांची हालचाल निसर्गाच्या नियमानुसार, अखंडपणे सुरू असल्याचे मत अल्बर्ट आईन्स्टाईन यांचे आहे.
रेफ्रिजरेटरचा शोध
आईन्स्टाईन यांनी रेफ्रिजरेटरचा शोध लावला. जो पाणी, ब्युटेन, अधिक ऊर्जा व अमोनिया वापरू शकतो. अनेक वैशिष्ट्ये लक्षात घेऊन, आईन्स्टाईन यांनी रेफ्रिजरेटरचा शोध लावला आहे.
अल्बर्ट आईन्स्टाईन बद्दल मनोरंजक तथ्ये
- अल्बर्ट यांनी बनवलेले सर्व प्रयोग स्वतःच्या मनामध्ये सोडवण्याचा प्रयत्न करत.
- अल्बर्ट आईन्स्टाईन यांची स्मरणशक्ती कमी असल्यामुळे, त्यांना कोणाचेही नाव किंवा नंबर आठवत नसे.
- अल्बर्ट यांना राष्ट्राध्यक्ष पदाची संधी चालून आली होती.
- आईन्स्टाईन यांचे डोळे एका सुरक्षित पेटीमध्ये ठेवलेले आहेत.
- आईन्स्टाईनचा एक गुरु मंत्र होता, “सराव ही यशाची गुरुकिल्ली आहे”.
- अल्बर्ट आईन्स्टाईनचा जन्म भलेही जर्मनीमध्ये झाला असला, तरीही १९३३ मध्ये युनायटेड स्टेट मध्ये त्यानंतर इटली, स्वीझर्लंड व नंतर झोकीया येथे त्यांनी वास्तव्य केले.
- अल्बर्ट यांना बालपणी त्यांच्या वडिलांनी होकायंत्र भेट म्हणून दिले. यानंतर अल्बर्ट भौतिकशास्त्राच्या अगदी जवळ आले.
- आईन्स्टाईन यांनी वयाच्या अवघ्या पंधराव्या वर्षी शाळा सोडली.
- भौतिकशास्त्रज्ञ बनण्याअगोदर अल्बर्ट आईन्स्टाईन यांनी सर्वप्रथम शिक्षक म्हणून प्रशिक्षण घेण्यास सुरुवात केली.
- गणित व भौतिकशास्त्राचे शिक्षक म्हणून काम करताना, अल्बर्ट आईन्स्टाईन हे यशस्वी झाल्यानंतर त्यांनी भौतिकशास्त्रामध्ये पीएचडी मिळवण्याचा निर्णय घेतला.
- अल्बर्ट यांच्या सापेक्षतेच्या सिद्धांत आणि इतर शास्त्रज्ञांना हे संपूर्ण विश्व कश्या पद्धतीने कार्य करते, याची माहिती मिळण्यास मदत झाली.
- इसवी सन १९२१ मध्ये आईन्स्टाईन यांना भौतिक शास्त्रामधील नोबेल पुरस्कार देऊन गौरवित करण्यात आले.
अल्बर्ट आईन्स्टाईन यांच्या बद्दल मनोरंजक गोष्ट
अल्बर्ट एका ठिकाणी भाषण देण्यासाठी जात होते. त्यावेळी त्यांच्या ड्रायव्हरने त्यांना सांगितले की, मी तुमचे भाषण इतक्या वेळा ऐकले आहे की, आता मी लोकांसमोर भाषण देऊ शकतो आईन्स्टाईन म्हणाले की, ठीक आहे, आज तू माझ्या जागेवर भाषण दे. आणि आईन्स्टाईन यांनी ड्रायव्हरचा पोशाख घालून ड्रायव्हरची जागा घेतली. आणि आपले स्थान ड्रायव्हरला दिले.
हॉलमध्ये आल्यावर ड्रायव्हरने आईन्स्टाईन सारखेच जबरदस्त भाषण केले. भाषण झाल्यावर लोकांनी प्रश्न विचारण्यास सुरुवात केली. तेव्हा ड्रायव्हर पूर्ण आत्मविश्वासासह उत्तरे देऊ लागला. परंतु अचानक कोणीतरी कठीण प्रश्न ड्रायव्हरला विचारला, ज्याचे उत्तर त्याला माहीत नव्हते.
यावेळी ड्रायव्हरने त्यांना सांगितले अरे, या प्रश्नाचे उत्तर तर खूप सोपे आहे. की माझा ड्रायव्हर सुद्धा सांगू शकतो अशा प्रकारे त्यांनी ड्रायव्हरचे कपडे घातलेल्या आईन्स्टाईन ना उत्तर देण्यासाठी उभे केले.
अल्बर्ट आइन्स्टाईन बद्दल प्रेरणादायी विचार
- सक्तीने शांतता राखून ठेवता येत नाही; ती केवळ समजून घेऊन प्राप्त केली जाऊ शकते.
- ज्ञानाचा एकमात्र स्रोत म्हणजे अनुभव होय.
- सृजनशील अभिव्यक्तीत आणि ज्ञानात आनंद जागृत करण्यासाठी शिक्षकाची सर्वोच्च कला आहे.
- वृत्तीची कमजोरी ही पात्रतेची कमजोरी होते.
- ज्याने कधीच चूक केली नाही अशा व्यक्तीने कधीही नवीन काहीही प्रयत्न केले नाही.
- बुद्धिमत्तेची खरी चिन्हे ज्ञानाची नव्हे तर कल्पनाशक्तीची आहे.
- निसर्गात खोलवर पहा, आणि नंतर आपण सर्वकाही चांगल्या प्रकारे समजून घ्याल.
- कालपासून शिका, आजसाठी जगा, उद्यासाठी आशा करा. महत्वाची गोष्ट म्हणजे प्रश्न करणे थांबवायचे नाही.
- माझी विशेष प्रतिभा नाही. मी केवळ उत्साही जिज्ञासू आहे.
- धर्माशिवाय विज्ञान लंगडा आहे, विज्ञान नसलेले धर्म अंध आहेत.
![Albert Einstein Thoughts Albert Einstein Thoughts](https://marathizatka.com/wp-content/uploads/2023/10/albert-enstine-11-1024x538.jpg)
- कल्पनाशक्ती ही ज्ञानापेक्षा खूप महत्वाची आहे. ज्ञान मर्यादित आहे. कल्पनाशक्ती जगाला घेरते.
- स्वतःच्या डोळ्यांनी पाहणारे आणि स्वतःच्या मनाने अनुभवणारे फार कमी आहेत.
- महान आत्म्यांना नेहमी सामान्य मनाच्या हिंसक विरोधाचा सामना करावा लागला आहे.
- यशस्वी माणूस बनण्याचा प्रयत्न करू नका, तर मूल्यवान माणूस बनण्याचा प्रयत्न करा.
- महान शास्त्रज्ञ कलाकार देखील आहेत.
- मी युद्धापेक्षा शांतता शिकवेन. मी द्वेष करण्याऐवजी प्रेमाची भावना निर्माण करेन.
- अज्ञानापेक्षा भयंकर एकमेव गोष्ट म्हणजे अहंकार.
- कामाचे तीन नियम: गोंधळातून साधेपणा शोधा; मतभेदातून सुसंवाद शोधा; अडचणीच्या मध्यभागी संधी दडलेली असते.
- माणसाची किंमत तो काय देतो त्यात दिसली पाहिजे, त्याला काय मिळतंय यात नाही.
- जेव्हा मी एखाद्या सिद्धांताचा न्याय करतो तेव्हा मी स्वतःला विचारतो की, जर मी देव असतो तर मी जगाची अशी मांडणी केली असती का?
- मूर्खपणा आणि बुद्धिमत्ता यामध्ये फरक एवढाच आहे की, बुद्धिमत्तेला मर्यादा असते.
- वेळ खूप कमी आहे काही करायचे असेल तर आतापासूनच सुरुवात केली पाहिजे.
- तुम्ही खेळाचे नियम शिकले पाहिजेत, तेव्हा तुम्ही इतर कोणत्याही खेळाडूपेक्षा चांगले खेळाल.
अल्बर्ट आईन्स्टाईन पुरस्कार
- अल्बर्ट आईन्स्टाईन यांना १९२९ मध्ये मॅक्स प्लँक पदक देऊन सन्मानित करण्यात आले.
- मॅट्युची पदक १९२१ मध्ये देऊन आईन्स्टाईन यांचा गौरव करण्यात आला.
- १९२१ मध्ये अल्बर्ट आईन्स्टाईन यांना भौतिक शास्त्रज्ञाचा नोबेल पुरस्कार देऊन गौरवित करण्यात आले.
- १९९९ मध्ये अल्बर्ट आईन्स्टाईन यांना “टाईम पर्सन ऑफ द सेंचुरी” हा पुरस्कार देऊन सन्मानित करण्यात आले.
अल्बर्ट आईन्स्टाईनचा मृत्यू
दिनांक १७ एप्रिल १९५५ रोजी प्रिन्सटन मेडिकल सेंटरमध्ये वयाच्या अवघ्या ७६ व्या वर्षी आईन्स्टाईन यांचे अंतर्गत रक्तस्त्रावामुळे निधन झाले. आईन्स्टाईन यांनी त्यावेळी शस्त्रक्रिया नाकारली. कारण कृत्रिमरित्या आयुष्य वाढवण्यात अर्थ नाही, मी माझे काम केले आहे आणि आता माझी जाण्याची वेळ झाली आहे, असे त्यांचे म्हणणे होते.
दुसऱ्या दिवशी सकाळी प्रीस्टन हॉस्पिटलमध्ये त्यांचा मृत्यू झाला. आईन्स्टाईनने त्यांचे वैयक्तिक ग्रंथालय, बौद्धिक संपत्ती, संग्रह इस्त्रालयांमध्ये जेरुसमेलच्या हिब्रु विद्यापीठाला हस्तांतरित केली.
अल्बर्ट आईन्स्टाईन वारसा
- १९९५ मध्ये आईन्स्टाईन कंडेन्सेटच्या शोधासाठी नोबेल पारितोषिक देण्यात आले होते.
- अवकाश उपग्रहाच्या नवीन पिढ्यांनी आईन्स्टाईनच्या विश्व विज्ञानाची पडताळणी सुरू केली आहे.
- आईन्स्टाईनचे कार्य यशस्वी भौतिक शास्त्रज्ञांना नोबेल पारितोषिक मिळवून देण्यासाठी महत्त्वाचे आहे.
अल्बर्ट आईन्स्टाईनचा मेंदू
- डॉक्टर थॉमस हार्वे या पॅथॉलॉजिस्टने १८ एप्रिल १९५५ मध्ये अल्बर्ट आईन्स्टाईन यांचा मेंदू त्यावर संशोधन करण्यासाठी काढून घेतला. हा मेंदू काढतेवेळी, त्यांच्या कुटुंबाची संमती त्यांनी घेतली नाही व त्यांच्यावर कारवाई झाल्यामुळे, हार्वे यांना त्यांचे लायसन गमवावे लागले.
- डॉक्टर हार्वे यांच्या म्हणण्यानुसार, अल्बर्ट आईन्स्टाईन यांचा मेंदू अभ्यासासाठी वापरला जाईल, जेणेकरून आपल्याला त्यांच्या बुद्धिमत्तेचा स्त्रोत शोधता येईल, अल्बर्ट आईन्स्टाईनचा मेंदू वीस वर्षे एका भांड्यामध्ये ठेवला होता, असे म्हटले जाते. अल्बर्ट आईन्स्टाईन यांचा मुलगा आईन्स्टाईन याने वडिलांच्या मेंदूचे २५६ भाग करण्याची परवानगी दिली.
- काही संशोधकाने, या मेंदूवरती अभ्यास केला व या त्यांच्या अभ्यासानुसार, मेंदूमध्ये अनेक ग्लायल पेशी होत्या. त्यांच्याकडे डावा हिप्पोकॅम्पस देखील होता. जो थोडा इतर अवयवांच्या तुलनेत मोठा होता, जो शारीरिक बळ, स्मृती व शिकण्यासाठी अत्यंत महत्त्वाचा आहे.
आईनस्टाईनवरील मराठी पुस्तके
अल्बर्ट आइन्स्टाईन : कालाचे रहस्य भेदणारा कालातीत प्रतिभावंत – चैताली भोगले
अवकाश-काळाचा तपस्वी – अल्बर्ट आईनस्टाईन (मराठी पुस्तक. लेखिका -माधुरी काळे.
अल्बर्ट आईन्स्टाईन व्हिडीओ
अल्बर्ट आईन्स्टाईन यांच्याबद्दल थोडक्यात माहिती
- कशाचा तरी सतत वेध घेणारे त्याचे डोळे, लहान मुलांच्या निरागसतेचे चेहऱ्यावरील भाव, मस्तकावरचे विस्कटलेले आणि अस्ताव्यस्त झालेले केस आणि त्यालाच शोभणारे गबाळे कपडे, त्याचा वेंधळेपणा आणि त्याचा विसरभोळेपणा सोबतच, तो मंदबुद्धी आहे अशी त्याच्या आई-वडिलांना आलेली शंका आणि त्यांनी पुढे विज्ञानाच्या क्षेत्रामध्ये गाजवलेला अतुलनीय पराक्रम, कोणत्याही परिस्थितीमध्ये एकाग्र होऊन काम करण्याची त्याची चिकाटी, एखाद्या प्रश्नावर विचार करायला सुरुवात केल्यानंतर, त्या प्रश्नाचं समाधानकारक उत्तर मिळेपर्यंत चिंतन करत राहण्याची आणि त्या प्रश्नाला आपल्या मनातून हलू न देण्याची त्याची क्षमता, जीवनातील त्याची सहजता आणि त्याचा साधेपणा या सगळ्या गुणवैशिष्ट्यांमुळे, अल्बर्ट आईन्स्टाईन याचं व्यक्तिमत्व इतर शास्त्रज्ञांपेक्षा वेगळा ठरतं.
- शास्त्रज्ञ म्हटलं की, ते वृक्ष असणार परंतु अल्बर्ट आईन्स्टाईन याला अपवाद होते. अल्बर्ट आईन्स्टाईन यांना एक उत्तम विरोध बुद्धीचे वरदान लाभलेलं होतं. त्यांच्या सवयीसुद्धा जगा वेगळ्या होत्या. त्यांनी अनावश्यक गोष्टी आपल्या जीवनामध्ये कधीच केल्या नाहीत. आंघोळ करण्यासाठी आणि दाढी करण्यासाठी दोन वेगवेगळ्या साधनांची काय आवश्यकता, असे अल्बर्ट आईन्स्टाईन म्हणत असत. आणि त्यामुळे अंघोळीसाठी आणि दाढी करण्यासाठी ते एकच साबण वापरत.
- जर्मनीतील कायद्याप्रमाणे आता आपल्याला सैन्यांमध्ये भरती व्हावं लागणार, आई वडिलांच्या भेटीची टांगटी तलवार सतत त्याच्या मनावर होती. लष्करात भरती होण्याची कल्पना देखील, त्यांना सहन होत नव्हती आणि जर लष्करामध्ये भरती व्हायचं नसेल, तर वयाच्या १७ व्या वर्षांपूर्वी जर्मनी कायमचं सोडून, जाण्याची मुभा त्या कायद्यामध्ये होते. त्यामुळे अशा भेटीच्या वातावरणामध्ये, आई-वडिलांचा कसलाही सल्ला न घेता जर्मनी सोडून देण्याचा निर्णय अल्बर्ट आईन्स्टाईन घेतात.
- जर्मनी सोडून आपल्या आई-वडिलांकडे म्हणजे इटलीला जाण्यासाठी कसलाही अडथळा येऊ नये व शाळेने कुठल्याही प्रकारचा आक्षेप घेऊ नये, यासाठी अल्बर्ट आईन्स्टाईन आपल्याला मानसिक आजार असल्याचे प्रमाणपत्र आपल्या फॅमिली डॉक्टरकडून मिळवतात. सोबतच त्यांना प्रमाणपत्रावर असं नमूद करायला सांगतात की, अल्बर्ट आईन्स्टाईन यांना त्यांच्या आई-वडिलांकडे विश्रांती घेण्याची आवश्यकता आहे. या वैद्यकीय प्रमाणपत्राच्या आधारावर अल्बर्ट आईन्स्टाईन यांना पूर्णतः मुक्त केले जाते . आणि देश सोडून जाण्याची परवानगी त्यांना मिळते. आणि अल्बर्ट आईन्स्टाईन इटलीला त्यांच्या आई-वडिलांकडे परत येतात.
- अल्बर्टच्या वडिलांचा इकडे कसाबसा व्यवसाय सुरू असतो, मात्र तो किती दिवस चालेल याची त्यांना खात्री नसते. आपल्या अस्तित्वासाठी आता आपल्याला झगडावं लागेल, याची अल्बर्ट आईन्स्टाईन यांना जाणीव होती. मात्र शालांत परीक्षा पासच्या प्रमाणपत्र शिवाय युरोपमधील कुठल्याही विद्यापीठांमध्ये प्रवेश मिळवणं अशक्यच होत. अशा निराशाजनक परिस्थितीमध्ये त्यांना एक आशेचा किरण दिसतो. एका तांत्रिक महाविद्यालयामध्ये शालांत परीक्षा उत्तीर्ण असल्याच्या प्रमाणपत्राऐवजी त्या महाविद्यालयाची प्रवेश परीक्षा उत्तीर्ण होणं आवश्यक असतं. तांत्रिक महाविद्यालयाच्या प्रवेश परीक्षेसाठी गणित, रसायनशास्त्र, भौतिकशास्त्र, जीवशास्त्र, इतिहास, आणि चित्रकला असे विषय असतात.
- अल्बर्ट प्रवेश परीक्षेला बसतात आणि चक्क नापास होतात. फक्त गणित, भौतिकशास्त्र आणि रसायनशास्त्र याच विषयांमध्ये अल्बर्ट आईन्स्टाईन यांना यश मिळतं आणि बाकी जीवशास्त्र, इतिहास आणि चित्रकला या विषयांमध्ये अल्बर्ट आईन्स्टाईन नापास होतात. मात्र गणित, बौद्धिक शास्त्र आणि रसायनशास्त्र या विषयांमध्ये चांगले गुण मिळाल्यामुळे, महाविद्यालयाचे प्राचार्य अल्बर्ट आईन्स्टाईन यांना भेट देतात आणि त्यांना सल्ला देतात की, एखाद्या शालांत परीक्षेचे उत्तीर्ण पत्र त्यांनी घेऊन यावं आणि त्यानंतर तांत्रिक महाविद्यालयामध्ये प्रवेश घ्यावा.
- अल्बर्ट आईन्स्टाईन हे त्यांचा सल्ला मानतात आणि एका माध्यमिक शाळेमध्ये दाखल होतो. अल्बर्ट आईन्स्टाईन उत्तीर्ण त्यानंतर ते तांत्रिक महाविद्यालयामध्ये आपलं तांत्रिक शिक्षण पूर्ण करतात. तांत्रिक शिक्षण सुरू असतानाच, ते पाच शोधनिबंध सादर करतात. ज्यामध्ये E = mc2 चौरस या सूत्राचासुद्धा ते शोध लावतात. आणि पुढे याच सूत्राच्या माध्यमातून, सिद्धांतिक पाया पुरविला जाऊन, अणु बॉम्बचा शोध लागतो.
- अल्बर्ट आईन्स्टाईन यांनी आयुष्यभर युद्धाला विरोधच केला. मात्र ज्यावेळी अमेरिकेने अणु बॉम्ब बनवला आणि हिरोशिमा आणि नागासाकी या ठिकाणी त्याचा वापर केल्याची बातमी यांच्या कानावर पडली, तेव्हा अपराधीपणाची भावना त्यांच्या मनामध्ये निर्माण झाली आणि ती भावना त्यांना शेवटपर्यंत सोडून गेली नाही.
FAQ
१. अल्बर्ट आईन्स्टाईन यांनी काय शोध लावला?
१९०५ मध्ये अल्बर्ट आईन्स्टाईन यांनी अवघ्या २६ व्या वर्षात प्रकाश विद्युत प्रभाव शोधला. प्रकाश विद्युत प्रभाव, ब्राऊनियन गती, सापेक्षतेचा सिद्धांत, द्रव्यमान ऊर्जा अशा शोधांचा यामध्ये समावेश आहेत.
२. अल्बर्ट आईन्स्टाईनचा जन्म आणि मृत्यू केव्हा झाला?
आईन्स्टाईन यांचा जन्म दिनांक १४ मार्च १८७९ रोजी जर्मनीमधील उल्म शहरांमध्ये झाला. दिनांक १७ एप्रिल १९५५ रोजी प्रिन्सटन मेडिकल सेंटरमध्ये वयाच्या अवघ्या ७६ व्या वर्षी आईन्स्टाईन यांचे निधन झाले.
३. कोण होते अल्बर्ट आईन्स्टाईन ?
अल्बर्ट आईन्स्टाईन हे संपूर्ण विश्वातील एक जगप्रसिद्ध शास्त्रज्ञ व भौतिक शास्त्रज्ञ होऊन गेले. आईन्स्टाईन यांनी “सामान्य सापेक्षतेचा सिद्धांत” विकसित केला. विज्ञानाच्या तत्त्वावर आधारित प्रभाव टाकण्यासाठी अल्बर्ट आईन्स्टाईन यांचे नाव प्रसिद्ध आहे. वस्तुमान ऊर्जा हे अल्बर्ट आईन्स्टाईन चे E = mc2 समीकरण सूत्र स्क्वेअर साठी जगात सर्वात प्रसिद्ध आहे. विश्वा मधील अतिशय प्रसिद्ध असणारे, हे समीकरण अल्बर्ट आईन्स्टाईन मुळेच निर्माण झाले.
४. अल्बर्ट आइनस्टाईनबद्दल 5 तथ्य काय आहेत?
१. अल्बर्ट आईन्स्टाईन यांनी बनवलेले सर्व प्रयोग स्वतःच्या मनामध्ये सोडवण्याचा प्रयत्न करत.
२. अल्बर्ट आईन्स्टाईन यांची स्मरणशक्ती कमी असल्यामुळे, त्यांना कोणाचेही नाव किंवा नंबर आठवत नसे.
३. अल्बर्ट आईन्स्टाईन यांना राष्ट्राध्यक्ष पदाची संधी चालून आली होती.
४. आईन्स्टाईन यांचे डोळे एका सुरक्षित पेटीमध्ये ठेवलेले आहेत.
५. अल्बर्ट आईन्स्टाईनचा एक गुरु मंत्र होता, “सराव ही यशाची गुरुकिल्ली आहे”.
५. आइन्स्टाईन कशासाठी प्रसिद्ध आहेत?
आईन्स्टाईन हे एक यशस्वी व प्रचंड बुद्धिमान व्यक्तिमत्व व शास्त्रज्ञ होते. आधुनिक काळामध्ये भौतिकशास्त्र सुलभ करण्यासाठी, आईन्स्टाईनचे प्रचंड मोठे योगदान आहे.
६. अल्बर्ट आईन्स्टाईन यांनी भूमितीचा शोध कोणत्या वयात लावला ?
वयाच्या बाराव्या वर्षी अल्बर्ट आईन्स्टाईन यांनी भूमितीचा शोध लावला.
निष्कर्ष
मित्रहो, आजच्या लेखाद्वारे आम्ही आपणास अल्बर्ट आइन्स्टाईन यांच्याबद्दल माहिती दिली आहे. हा लेख तुम्हाला कसा वाटला हे कमेंट करून आम्हाला नक्की कळवा. लेख आवडल्यास तुमच्या इतर मित्रपरिवारांसोबत नक्की शेयर करा. धन्यवाद.